Co to jest duma? Co to znaczy „dumny”? Negatywne cechy charakteru część 2. Co to jest duma? Negatywne cechy charakteru część 2. Co to znaczy dumna jak paw? Zdjęcie: Pixabay
» » Co to jest duma? Co to znaczy „dumny”? Negatywne cechy charakteru część 2.

Co to jest duma? Co to znaczy „dumny”? Negatywne cechy charakteru część 2.

Pewnie jesteś zdziwiona, że dumę zaliczam do negatywnych cech charakteru, ale mam swoje powody. Duma przede wszystkim jest stanem emocjonalnym (uczuciem), ale bywa też cechą charakteru i właśnie jako cecha charakteru jest negatywna.

Chwilowe poczucie dumy jest jak najbardziej pozytywne: np. z wykonanej pracy, z dokonań swojego dziecka, z awansu, ze zwycięstwa w zawodach, z osiągnięć naszych sportowców czy naukowców, itp. W takiej sytuacji mówienie, że jesteś dumna jest naturalne i zupełnie niewinne. Problem pojawia się wtedy, kiedy poczucie dumy będzie stałym elementem Twojej osobowości i kiedy będziesz dążyła do tego, żeby to poczucie dumy utrwalać lub pobudzać.

Co to jest duma?

Definicja standardowa

Słownikowe znaczenie dumy (wg Słownika Języka Polskiego PWN) jest dwojakie:

1. Pozytywne:

zadowolenie i satysfakcja z własnych lub czyichś osiągnięć

2. Negatywne:

wygórowane pojęcie o sobie

3. Takie, które w zależności od stopnia natężenia może być zarówno pozytywne jak i negatywne:

poczucie własnej godności i wartości

Niektórzy mogą się oburzyć, że „poczucie własnej godności i wartości” może być negatywne, ale nadmierne poczucie godności i własnej wartości prowadzi do różnych patologii: do pychy, zarozumiałości, nadęcia, napuszenia, wyniosłości, megalomanii, arogancji, a na końcu do frustracji i agresji – to dlatego należy uważać z poczuciem dumy i nie napawać się nim zbyt długo.

Dumna jak paw – przykłady

Przykład 1.

Jesteś dumna ze swojego awansu w pracy, chwalisz się nim na prawo i lewo.

Na początku jest OK, wszyscy Ci gratulują (niektórzy nieszczerze, ale to nie szkodzi). Potem zaczynasz myśleć, że skoro awansowałaś, to znaczy że jesteś lepsza od innych, jesteś wybrańcem losu i wolno Ci więcej. Na kolegów i koleżanki, którzy nie awansowali, już patrzysz z góry. Niektórych zaczynasz lekceważyć, niektórymi zaczynasz rządzić (zamiast dalej współpracować!). Rozpiera Cię duma. Już myślisz co będzie dalej, jakie kolejne awanse Cię czekają, jakie przywileje, jakie pieniądze i w ogóle splendor, podziw rodziny i znajomych.

A tymczasem przychodzi frustracja, napięcie i strach. Bo co będzie jeżeli to wszystko stracisz? Porażka na całego! A poza tym zaczyna Ci się wydawać, że musisz być coraz bardziej doskonała, że Twój wizerunek musi być nieskazitelny i odpowiedni do zajmowanego obecnie wyższego stanowiska, więc zaczynać bardzo dbać o ten wizerunek. Niestety za bardzo! Tracisz dystans do siebie i poczucie humoru, robisz się sztuczna i sztywna. Niby jest fajnie, bo odniosłaś sukces, a jednak czujesz się bardzo niewygodnie…

Przykład 2.

Jesteś dumna ze swojego wyglądu (bo np. ostatnio schudłaś i wyglądasz naprawdę fajnie).

No OK, przez kilka dni możesz się tym cieszyć, ale jak zaczniesz przykładać do tego faktu zbyt dużą wagę i Twoja duma zacznie Cię rozpierać z tego powodu, to staniesz się dziunią, z którą ciężko będzie wytrzymać. Zaczniesz przesadnie dbać o swój wygląd, będziesz zwracała baczną uwagę na to, czy inni Cię obserwują i czy Cię podziwiają, stracisz luz, będziesz myślała wyłącznie o tym, czy Twój wygląd nadal jest taki atrakcyjny. Jeżeli choć trochę przytyjesz, to będzie dla Ciebie tragedia!

To z takiej przyczyny niegdyś piękne i atrakcyjne gwiazdy filmu takie jak Nicole Kidman, Renée Zellweger, Meg Ryan, Melanie Griffith czy Goldie Hawn zrobiły z siebie straszydła. Przesadnie dumne ze swojej urody i powodzenia nie były w stanie zaakceptować, że z wiekiem każda kobieta (i każdy mężczyzna!) się zmienia. Ze strachu przed starzeniem się i utratą doskonałego wyglądu bez opamiętania stosowały botoks i robiły sobie operacje plastyczne. Jednym słowem duma i pycha oślepia, prowadzić może do głupoty i nieszczęścia.

Przykład 3.

Jesteś dumna z osiągnięć szkolnych Twojego dziecka, zaczynasz się nimi chwalić rodzinie i znajomym.

Jestem dumna ze swojego dziecka Co to jest duma
Jestem dumna ze swojego dziecka. Co to jest duma? Zdjęcie: Pixabay

Po jakimś czasie to chwalenie się przeradza się w przechwalanie, bo robisz to często, na dodatek zaczynasz porównywać osiągnięcia swojego dziecka do osiągnięć innych dzieci i cieszysz się, że inne dzieci są gorsze. Już w tym momencie stajesz się niewolnicą swojej dumy.

A co się stanie kiedy pewnego dnia Twoje dziecko przyniesie do domu złą ocenę? Wtedy pierwszą Twoją reakcją będzie wstyd i porażka przed całym światem. Bo nie będzie Cię obchodziło to co czuje w tym momencie Twoje dziecko, ważniejsza będzie Twoja urażona duma.

A jeżeli dodatkowo w to poczucie dumy wpędziłaś również własne dziecko (czyli, że ono również „chodziło dumne i blade”, bo wmówiłaś mu, że jest już doskonałe i musi takie pozostać) – to wtedy wasze wspólne poczucie porażki może być fatalne w skutkach dla psychiki dziecka, dla jego dalszej edukacji i rozwoju emocjonalnego.

Sukcesy i porażki

Sukcesy przychodzą i odchodzą, zawsze pojawią się jakieś porażki, a potem znowu będą sukcesy, i tak dalej…

Jeżeli będziesz przywiązywała zbyt dużą wagę do sukcesów i zacznie Cię rozpierać nadmierna duma, to staniesz się kobietą sfrustrowaną, drażliwą, nerwową i bez poczucia humoru. Nie będziesz miała dystansu ani do siebie, ani do świata. A najgorsze, że każda porażka będzie dla Ciebie dramatem i staniesz się zazdrosna i zawistna o sukcesy innych ludzi. Chcesz tak żyć?

Utrwalone poczucie dumy jest zawsze negatywne, ponieważ usztywnia i ogranicza nasze myślenie, psuje nasze relacje z innymi ludźmi oraz prowadzi do długotrwałego stresu spowodowanego strachem przed porażką i ośmieszeniem  – bo jak to, ja, dumna i taka ważna, nie mogę przecież być gorsza ani śmieszna, prawda?

Duma narodowa, duma męska

Pozostaje jeszcze duma narodowa i duma męska (ciekawe, że w potocznej mowie nie występuje duma kobieca!) – obie „dumy” męska i narodowa są uznawane powszechnie za coś pozytywnego, chociaż przynoszą więcej szkód, niż pożytku. Wiele kobiet i dzieci ucierpiało przez męską dumę (znasz to na pewno ze swojego doświadczenia), a przez dumę narodową toczyły się liczne wojny i konflikty, zarówno międzynarodowe, jak i między rodakami czy nawet rodzinami.

Wolałabym, żeby zamiast „dumy” występowały takie uczucia jak szacunek, lojalność i przyzwoitość, bo ich nadmiar nie doprowadzi nikogo do nadęcia, pychy i zarozumiałości, a w rezultacie do frustracji i agresji.

Przeczytaj jeszcze o hipokryzji – Negatywne cechy charakteru część 1.

Co to jest hipokryzja? Negatywne cechy charakteru, część 1.

Strona Główna: HOME